مسئله حدوث یا قِدَم عالم از مسائل فلسفی و کلامی بحثبرانگیز و مناقشهآمیز در تاریخ اندیشه اسلامی است. آیا جهان هستی همیشه وجود داشته است (قدیم است) یا در زمان و مقطعی خاص بهوجود آمده است (حادث است)؟ عموم متکلمان امامی بر عقیده بر حدوث زمانی عالم تأکید و برای اثبات آن استدلالهای گوناگونی ارائه کردهاند. از منظر اغلب متکلمان، باور به «حدوث عالم» دستکم از دو جهت ضروری و حائز اهمیت است. نخست آنکه حدوث عالم مقدمه اثبات وجود خداوند است و بر بنیاد پذیرش آن، برهان جهانشناختیِ حدوث و قِدَم برای اثبات باری تعالی طرح میشود. این برهان بر اساس فرضیه «حدوث (نوپدیدی) و آغاز زمانی عالم» و با استناد به قاعده «احتیاج هر موجود حادث (نوپدید) به علت و مُحدِث (پدیدآورنده)»، وجود آفریدگاری قدیم را برای عالم اثبات میکند. دیگر وجه اهمیت و ضرورت برای باورداشت به حدوث عالم این است که اثبات وصف «قدرت» و «اختیار» برای خداوند متوقف است بر پذیرش حدوث زمانی موجودات عالم. بنابراین حدوث عالم، از دیدگاه متکلمان امامی، آموزهای است مهم و محوری که گریز و گزیری از پذیرش آن نیست. در جُستار پیش رو استدلالهای اصلی و متداول متکلمان امامی برای اثبات حدوث عالم تبیین و تشریح میشود.
